Hoge bloeddruk

Synoniem: Hypertensie
Terug naar geneesmiddelen

Clonidine

clonidine

Als de bloeddruk is verhoogd, stroomt het bloed te krachtig door de vaten. Dit is schadelijk voor de bloedvaten. Beschadigde bloedvaten geven kans op een beroerte (herseninfarct) en ernstige hartziekten.

Behandeling
Meestal wordt hoge bloeddruk behandeld met een plasmiddel, bètablokker, ACE-remmer of calciumblokker. Als deze middelen niet voldoende effect hebben, kan de arts er clonidine aan toevoegen.

Werking
Clonidine verwijdt sommige bloedvaten. Hierdoor daalt de bloeddruk. Bij mensen die met dit middel hun bloeddruk hebben verlaagd, is de kans kleiner dat zij overlijden aan een beroerte of aan een hartziekte.

Effect
Zelf merkt u niet veel van de bloeddrukverlagende werking van dit medicijn. U weet pas of het werkt bij een meting van uw bloeddruk. Meestal is de bloeddrukverlagende werking na enkele weken optimaal.

Het is belangrijk dit middel elke dag in te nemen. Alleen dan kan het de hart- en bloedvaten optimaal beschermen.

De werkzame stof in Clonidine is clonidine.

Clonidine heeft verschillende effecten, onder andere op de bloedvaten. Sommige bloedvaten worden door clonidine nauwer, andere juist wijder. Clonidine heeft daardoor veel toepassingen bij verschillende aandoeningen.

Artsen schrijven clonidine voor bij opvliegers tijdens overgang, hoge bloeddruk, ontwenningsklachten bij verslaving en ADHD. Vroeger werd het ook wel gebruikt bij migraine.

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. Dit middel wordt in heel verschillende sterkten gebruikt. Bij overgangsklachten worden dragees gebruikt van 0,025 mg, bij hoge bloeddruk kunnen tabletten gebruikt worden die 6 keer zo sterk zijn.

Het is afhankelijk van de dosering en de toepassing hoeveel kans u heeft op de volgende bijwerkingen.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms, vooral de eerste paar weken

  • Sufheid en slaperigheid. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen. Deze bijwerking kan na verloop van tijd afnemen.
  • Duizeligheid bij opstaan, bijvoorbeeld uit bed of uit een stoel. Zorg dat u langzaam opstaat uit liggende of zittende houding. Voelt u zich toch duizelig, dan kunt het best even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Deze klacht gaat meestal binnen enkele dagen tot weken over, als uw lichaam zich heeft ingesteld op dit middel. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid, moet u uw arts raadplegen.
  • Droge mond en in een enkel geval ook pijnlijke speekselklieren. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond, kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Zelden

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, diarree, verstopping en gebrek aan eetlust.
  • Impotentie. Dit komt door de lagere bloeddruk. Als u last heeft van deze bijwerking, moet u er rekening mee houden dat deze aanhoudt zolang u het middel slikt. Het is raadzaam uw arts om advies te vragen, omdat deze bijwerking voor veel mensen een reden is te stoppen met dit medicijn. Mogelijk moet de dosering worden aangepast of is een ander middel geschikter voor u.
  • Onrust, vermoeidheid, slapeloosheid en hoofdpijn.
  • Psychische klachten, zoals depressiviteit en zeer zelden waanvoorstellingen. Vooral bij mensen die al psychische aandoeningen hebben, kunnen de klachten verergeren. Neem contact op met uw arts als u al psychische klachten heeft, zoals depressiviteit. Neem ook contact op als u last krijgt van bovenstaande klachten. Mogelijk moet de dosering worden aangepast.

Zeer zelden

  • Haaruitval, huiduitslag, minder zin in vrijen, pijnlijke borsten, droge neus en droge ogen.
  • Als u diabetes mellitus heeft, kunt u een hoger bloedglucosegehalte krijgen door dit middel. Controleer daarom vaker u bloedglucosegehalte.

Zeer zelden bijwerkingen op het hart en vaten

  • Verstoring van het hartritme. Heeft u een hartritmestoornis? Raadpleeg dan uw arts. Mogelijk is dit middel niet geschikt voor u.
  • Koude vingers en tenen door een verminderde doorbloeding van de huid. Mensen die lijden aan de ziekte van Raynaud kunnen door dit middel extra last van deze aandoening krijgen.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis, bijvoorbeeld tijdens het eten.

Bij slaapstoornissen door ADHD: innemen voor het slapengaan.

Hoe lang?

  • Hoge bloeddruk: een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als u een jaar lang met dezelfde dosering een goede bloeddruk heeft, kunt u in overleg met uw arts het gebruik geleidelijk afbouwen. Zo kunt u kijken of u het middel nog nodig heeft. Soms blijkt de bloeddruk toch weer te stijgen. Dan zult u het middel moeten blijven gebruiken.
  • Opvliegers: het kan 2 tot 4 weken duren voordat u effect merkt van dit middel. Mocht u na 4 weken nog geen effect merken, raadpleeg dan uw arts.
  • ADHD: de werkzaamheid van dit middel kan na enige tijd afnemen, waardoor hogere doseringen nodig zijn voor hetzelfde effect.
  • Ontwenningsverschijnselen: de behandeling met clonidine duurt enkele dagen tot een week. Het moet daarna gedurende 2 tot 3 dagen worden afgebouwd.

Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Als u dit middel 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 4 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 1 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in met wat voedsel. Duurt het nog minder dan 1 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals lichte sufheid en slaperigheid, vermoeidheid en duizeligheid. U mag de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u gedurende een paar dagen dezelfde dosering gebruikt heeft, mag u weer autorijden.

Na een paar dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Let op: ook ADHD of een (eerdere) behandeling voor een verslaving aan opiaten of alcohol kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Een ernstig verhoogde bloeddruk kan een reden zijn dat uw rijbewijs minder lang geldig is. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden en uw coördinatie- en beoordelingsvermogen kunnen sterk afnemen.

alles eten?
U mag alles eten.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is meestal op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
  • Andere hart- en vaatmiddelen die de bloeddruk verlagen. Deze wisselwerking is alleen van belang wanneer u al clonidine gebruikt en u nu voor het eerst een andere bloeddrukverlager gebruikt, of wanneer u al een andere bloeddrukverlager gebruikt en u krijgt nu clonidine. De arts moet hiermee rekening houden bij het bepalen van de dosering, zodat de bloeddruk niet te laag wordt.

Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Wel is bekend dat clonidine de hartslag van het kind kan vertragen.

Als u dit middel gebruikt en u denkt erover om zwanger te worden, overleg dan met uw arts. Zo mogelijk kunt u tijdelijk overstappen op een ander middel.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Dit middel komt in de moedermelk. Het is niet bekend of dit schadelijk voor de baby is. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Nee, u kunt NIET ineens stoppen. U moet de dosering gedurende enkele dagen geleidelijk afbouwen, anders bestaat de kans op snelle stijging van de bloeddruk, hartkloppingen, rusteloosheid, nervositeit, trillen, beven, misselijkheid en hoofdpijn. Stop daarom alleen na overleg met uw arts!

Clonidine is sinds 1966 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Dixarit als dragees en als het merkloze Clonidine als tabletten. Er is ook een injectie verkrijgbaar. Deze tekst gaat alleen over de dragees en tabletten.

Dixarit is alleen bedoeld voor het gebruik bij opvliegers, ADHD en migraine. Het merkloze Clonidine is bedoeld voor alle in deze tekst genoemde toepassingen.

Laatst gewijzigd op: 3 maart 2014 - Disclaimer